… Hòa chung với không khí học tập tích cực của trường THPT Nguyễn Khuyến trong học kì 2, đang chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức phong phú hơn sang phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, các hoạt động trải nghiệm trong nhà trường ngày càng giữ vai trò quan trọng, giúp học sinh hiểu mình, hiểu nghề và từng bước định hình con đường tương lai.
Sáng ngày 28/3/2026, tại Hội trường, trường THPT Nguyễn Khuyến đã diễn ra tiết học chuyên đề ngoại khóa - hoạt động trải nghiệm định hướng suy nghĩ cho học sinh 2 khối lóp 10 và 11 với chủ đề: “Việt Nam và Biểng Đông – đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch về vấn đề Biển Đông và chủ quyền biển, đảo Việt Nam”.
Hai tiết học do tổ Lịch sử tổ chức với diễn giả Tiến sĩ Ngô Chơn Tuệ – Trưởng bộ môn Lịch sử Việt Nam – Khoa Lịch sử - Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh cùng 200 học sinh 10 và 11.
Chuyên đề không chỉ là một giờ học nghe thuyết giảng mà còn là một mô hình dạy học định hướng suy nghĩ cho học sinh quan niệm đúng về lịch sử chủ quyền biển đảo quê hương. Qua đó để học sinh giữ vai trò chủ thể của tương lai đất nước.hướng nghiệp sáng tạo, trong đó học sinh được đặt vào vai trò chủ thể khám phá, phân tích, định hướng và lập kế hoạch cho con đường nghề nghiệp của mình.
Xen lẫn trong buổi chuyên đề là nhũng phần tương tác giữa diễn giả và học sinh sôi nổi kèm vói những món quà tinh thần, hiện vật giá trị vui vẻ náo nhiệt. Cuối buổi là phần giao lưu học hỏi, chụp hình.
- Nội dung cơ bản bài diễn giải
1. Chủ quyền biển, đảo và chiến lược biển của Việt Nam.
1.1 Khái Quát về biển, đảo Việt Nam
Vị trí địa lý
- Việt Nam nằm ở rìa tây Thái Bình Dương, diện tích 3,5 triệu km2; tiếp giáp 9 nước (Việt Nam, Trung Quốc, Philippines, Indonesia, Bruney, Malaysia, Singapore, Thái Lan, Campuchia và một vùng lãnh thổ là Đài Loan).
- Việt Nam có đường bờ biển dài 3.260 km; có 1 triệu km2 biển, gấp 3 lần diện tích đất liền.
- Có khoảng 3.000 hòn đảo lớn, nhỏ và 2 quần đảo xa bờ là Hoàng Sa và Trường Sa.
2. Quá trình xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam trên quần đảo Hoàng sa, Trường Sa
- Thời Lê Thánh Tông (1460 - 1497), trong “Toàn tập Thiên Nam tứ chi lộ đồ thư” ta đã vẽ bản đồ Hoàng Sa và Trường Sa, lúc đó ta gọi là “bãi cát vàng” và “Vạn lý Trường Sa
- Vào nửa đầu thế kỷ XVII, Chúa Nguyễn tổ chức “Đội Hoàng Sa”, lấy người từ xã An Vĩnh, huyện Bình Sơn, phủ Quảng Ngãi ra quần đảo Hoàng Sa thu lượm hàng hóa của các tàu đắm, đánh bắt hải sản quý hiếm mang về dâng nộp triều đình; đồng thời đo vẽ, trồng cây và dựng mốc trên quần đảo. Chúa Nguyễn tổ chức thêm “Đội Bắc Hải”, lấy người từ thôn Tứ Chính, xã Cảnh Dương, phủ Bình Thuận, cấp giấy phép ra quần đảo Trường Sa làm nhiệm vụ như Đội Hoàng Sa.
- Thế kỷ XVIII, trong “Đại Nam nhất thống toàn đồ” đã ghi rõ Hoàng Sa và Vạn Lý Trường Sa là một trong những đảo của Việt Nam.
Các hoạt động của Nhà Nguyễn tại Hoàng Sa và Trường Sa được lưu lại không chỉ trong tài liệu lịch sử của nhiều tác giả trong nước. Trong “Toàn tập Thiên nam tứ chí lộ đồ thư” của Đỗ Bá tự Công Đạo (1686); “Phủ biên tạp lục” của Lê Quý Đôn (1776) đã tả kỹ về hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam.
Phan Huy Chú (1782 - 1840) trong sách “Lịch triều hiến chương loại chí” và “Hoàng Việt địa dư chí” còn mô tả việc quản lý Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn Đại Nam thực lục tiền biên (1844 - 1848), Đại Nam thực lục chính biên, Đại Nam nhất thống chí…
- Tuyên bố của Chính phủ ngày 12/11/1982 về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam đều khẳng định hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là một bộ phận lãnh thổ của Việt Nam.
- Trong các năm 1979, 1981 và 1988, Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã 3 lần công bố Sách trắng về 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.
2.1. Quần đảo Hoàng Sa:
- Quần đảo Hoàng Sa gồm trên 30 đảo, đá, cồn san hô và bãi cạn; cách đảo Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) khoảng 120 hải lý, cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 140 hải lý
- Nhóm An Vĩnh: bao gồm các đảo tương đối lớn, Đảo Phú Lâm, Đảo Cây, Đảo Linh Côn và các bãi ngầm chính, trong đó đảo lớn nhất là đảo Phú Lâm (khoảng 2,3km2).
- Nhóm Trăng Khuyết (hay còn gọi là nhóm Lưỡi Liềm): có hình cánh cung hay lưỡi liềm gồm có các đảo Hoàng Sa, Hữu Nhật, Duy Mộng, Quang Ảnh, Quang Hòa, Bạch Quỷ, Tri Tôn và các bãi ngầm, trong đó có đảo Hoàng Sa dài 950m, rộng khoảng 650m, diện tích 0,32km2.
2.2. Quần đảo Trường Sa:
- Quần đảo Trường Sa nằm giữa Biển Đông về phía Đông Nam nước ta, phía Bắc là quần đảo Hoàng Sa, phía Đông giáp biển Philippin, phía Nam giáp biển Malaixia, Brunây và Inđônêxia.
- Quần đảo Trường Sa gồm trên 100 hòn đảo nhỏ và bãi san hô với diện tích vùng biển rộng khoảng 410.000 km2 .
- Diện tích toàn bộ phần đất nổi của quần đảo khoảng 3km2, được chia làm 8 cụm (Song Tử, Loại Ta, Thị Tứ, Nam Yết, Sinh Tồn, Trường Sa, Thám Hiểm, Bình Nguyên), đảo cao nhất là Song Tử Tây (khoảng 4 - 6m), đảo lớn nhất là đảo Ba Bình (0,44 km2), sau đó là đảo Nam Yết (0,06 km2).
- Việt Nam thực hiện chủ quyền và đóng giữ 21 đảo, gồm 9 đảo nổi và 12 đảo đá ngầm với 33 điểm đóng quân (9 đảo nổi: Đảo Trường Sa, Trường Sa Đông, An Bang, Sinh Tồn Đông, Phan Vinh, Song Tử Tây, Nam Yết, Sinh Tồn, Sơn Ca; 12 đảo đá ngầm: Đá Nam, Đá Lớn, Đá Lát, Đá Đông, Đá Tây, Đá Thị, Thuyền Chài, Cô Lin, Len Đao, Tiên Nữ, Núi Le, Tốc Tan).
3. Quan điểm, chủ trương của Đảng và nhà nước về chủ quyền biển đảo và giải quyết các vấn đề tranh chấp Biển Đông
Việt Nam thực hiện chủ quyền và đóng giữ 21 đảo, gồm 9 đảo nổi và 12 đảo đá ngầm với 33 điểm đóng quân (9 đảo nổi:
Đảo Trường Sa, Trường Sa Đông, An Bang, Sinh Tồn Đông, Phan Vinh, Song Tử Tây, Nam Yết, Sinh Tồn, Sơn Ca;
12 đảo đá ngầm: Đá Nam, Đá Lớn, Đá Lát, Đá Đông, Đá Tây, Đá Thị, Thuyền Chài, Cô Lin, Len Đao, Tiên Nữ, Núi Le, Tốc Tan).
- Ngày 12/5/1977, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tuyên bố về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền về kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam.
- Ngày 23/6/1994, tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa IX đã thông qua Nghị quyết về việc phê chuẩn Công ước của Liên Hợp quốc về Luật biển năm 1982.
- Ngày 21/6/2012, Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Biển Việt Nam gồm 7 chương, 55 điều.
- Tuy nhiên, từ đầu năm 2007 đến nay, tình hình Biển Đông diễn biến theo chiều hướng phức tạp, Trung Quốc liên tiếp có các hoạt động vi phạm chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông.
3.2. Quan điểm của Đảng và Nhà nước:
- Tranh chấp về chủ quyền ở Biển Đông phải được giải quyết bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế trong đó có Công ước Luật Biển 1982.
- Theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình, kiên quyết bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển;
- Thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), cùng các nước ASEAN và Trung Quốc tiến hành đàm phán để sớm đạt được Bộ Quy tắc về ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC); kiên quyết bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ nhưng phải đảm bảo được môi trường hòa bình để phát triển..
4. Đấu tranh phản bác quan điểm sai trái về chủ quyền biển, đảo Việt nam
Có thể khẳng định, bên cạnh những yếu tố tích cực vẫn còn một bộ phận không nhỏ trong Nhân dân có những nhận thức lệch lạc, quan điểm sai trái, thậm chí thù địch, đi ngược lại lợi ích dân tộc, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân.
Do đó, việc nhận diện, cảnh giác, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ rất quan trọng của hệ thống chính trị thành phố.
Thời gian qua, bằng các hoạt động cụ thể, thiết thực của mình, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên đã và đang tích thực hiện nhiệm vụ đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tuyên truyền trọng tâm, trọng điểm và sâu rộng, khẳng định quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam…
Hằng năm, công tác phối hợp với Bộ đội Biên phòng thành phố tổ chức tuyên truyền Luật Biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam và đề án của Chính phủ về “Tăng cường phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh, cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo”; đồng thời tập trung vận động, hướng dẫn họ thực hiện tốt pháp luật, hiệp định, quy chế khu vực biên giới biển, nhất là triển khai thực hiện Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Qua đó, huy động khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, biên phòng gắn với phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương./.
5. Bộ câu hỏi
Câu 1: Việt Nam có đường bờ biển dài khoảng bao nhiêu km?
Đáp án: Khoảng 3.260 km.
Câu 2: Hai quần đảo lớn và quan trọng của Việt Nam là gì?
Đáp án: Quần đảo Hoàng Sa và Quần đảo Trường Sa.
Câu 3: Biển bao quanh Việt Nam có tên là gì?
Đáp án: Biển Đông.
Câu 4: Tỉnh nào của Việt Nam có nhiều đảo nổi tiếng như Phú Quốc?
Đáp án: Kiên Giang (nay là An Giang).
Câu 5: Biển đảo Việt Nam có vai trò gì?
Đáp án: Cung cấp hải sản, phát triển du lịch, và có ý nghĩa quan trọng về quốc phòng.
Những kết quả đạt được từ 2 tiết học không chỉ khẳng định hiệu quả của phương pháp tổ chức dạy học chuyên đề mà còn thể hiện rõ định hướng giáo dục của Trường THPT Nguyễn Khuyến trong việc xây dựng môi trường học tập hiện đại và gắn với thực tiễn đẻ mở rông tri thức hơn và định hướng đúng theo quan điểm chủ trương của Đảng ta về vấn đề chủ quyền biển, đảo Việt nam./.
📸 Những hình ảnh tiêu biểu của 2 tiết học sẽ được cập nhật trong album dưới bài viết.